VRF Klima Sistemi Nedir? Nasıl Çalışır?

VRF, soğutucu akışkanın binadaki iç ünitelere değişken debiyle dağıtıldığı bir merkezi klima sistemidir. Klasik sistemlerde su veya hava merkezi olarak şartlandırılıp kanallarla taşınırken, VRF'te ısı taşıyıcı doğrudan soğutucu akışkandır ve bakır boru hatlarıyla mahallere ulaştırılır.

Çalışma mantığı basittir: dış ünitedeki kompresör, o an açık olan iç ünitelerin toplam ihtiyacına göre debisini ayarlar. Tek bir odada ihtiyaç varsa sistem küçük bir yükte, tüm kat doluyken daha yüksek bir yükte çalışır. Sistem bu nedenle sürekli aç-kapa yapmak yerine ihtiyaca oturarak çalışır ve kısmi yükte verimi yüksektir. Binalarda saatlerin büyük bölümü zaten kısmi yükte geçer.

Aynı prensip, mahal başına ayrı cihaz kurmak yerine tek bir dış ünite etrafında toplanmış bir sistem kurmanıza imkân verir. Boru ve kanal için gereken alan, klasik merkezi sistemlere göre daha azdır; bu da mimari açıdan asma tavan yüksekliği ve şaft planlaması gibi konularda esneklik sağlar.

Bir VRF sistemi üç ana bileşenden oluşur: dış üniteler, iç üniteler ve sistem aksesuarları. Vaillant VRF Merkezi Klima Sistemleri de bu üç başlık altında yayımlanır ve seçim her zaman binanın projesine göre yapılır.

Bu üç grup birbirini tamamlar. Kapasite ve bölge sayısı dış üniteyi, mahal büyüklüğü ve kullanım şekli iç üniteyi, kontrol senaryosu ve boru mimarisi ise aksesuar seçimini belirler. Sistemin doğru kurgulanması için üçünün aynı anda planlanması gerekir; parça parça yapılan seçimler ilerleyen aşamada kapasite veya kontrol sorunlarına dönüşür.

VRF'in en çok tercih edilme nedeni, her mahallin kendi iç ünitesi üzerinden bağımsız kontrol edilebilmesidir. Bir toplantı odası kalabalıkken soğutulurken, yan taraftaki boş ofis kapalı tutulabilir. Otelde boş odanın iç ünitesi devre dışıyken dolu odalar konfor sıcaklığında kalır.

İç üniteler mahal tipine göre farklı formlarda planlanır: asma tavana gömülen kaset tipler açık ofis ve mağaza gibi geniş hacimlerde, kanallı tipler cihazın tamamen gizlenmesi istenen alanlarda, duvar tipi üniteler küçük odalarda, konsol tipler ise asma tavan bulunmayan mahallerde kullanılır. Aynı sistem üzerinde farklı tiplerin bir arada kullanılması mümkündür.

Suyla çalışan bir dağıtım tercih ediliyorsa ya da mevcut tesisata uyum gerekiyorsa, duvar, kaset, kanal, konsol ve slim konsol formlarındaki aroVAIR pro/plus fancoil üniteleri de değerlendirilebilir. Tek tek mahal çözümleri için ise klimalar kategorisindeki climaVAIR mono ve multi split cihazlar gündeme gelir.

Isı geri kazanımlı VRF sistemlerinde bir bölge soğutulurken başka bir bölge aynı anda ısıtılabilir. Bu, çok cepheli ve karışık kullanımlı binalarda önemli bir farktır.

Nedeni mimarinin kendisidir: güneş alan güney cephesindeki ofis öğleden sonra soğutma isterken, kuzey cephesindeki oda ya da bina içinde kalan bir toplantı odası ısıtma isteyebilir. Isı geri kazanımlı bir sistemde soğutulan bölgeden çekilen ısı, ısıtma isteyen bölgeye aktarılabilir; iki ihtiyaç aynı sistem üzerinde eş zamanlı karşılanır.

Bu özelliğin kullanılıp kullanılamayacağı, seçilen sistem tipine ve bina bölgelendirmesine bağlıdır. Isıtmanın ağırlıklı ihtiyaç olduğu projelerde ısı pompası çözümleri ile birlikte de değerlendirme yapılabilir; hangisinin uygun olduğuna keşif sonrası karar veriyoruz.

Üç sistemi ayıran şey kapasite değil, mimaridir. Tekil split sistemde her iç üniteye bir dış ünite düşer; multi splitte tek dış üniteye sınırlı sayıda iç ünite bağlanır; VRF'te ise tek dış ünite çok sayıda iç üniteyi, değişken debili bir borulama omurgası üzerinden besler.

Pratikte bu fark üç yerde kendini gösterir. Birincisi dış cephe ve teras: on iki ofis odası için on iki dış ünite yerine tek bir grup kurulur. İkincisi işletme mantığı: VRF kısmi yükte ihtiyaç kadar çalışır. Üçüncüsü ise kontrol: mahal bazında bağımsız kontrol ve merkezi izleme, VRF'in tasarım gereği sunduğu bir özelliktir.

Küçük ölçekli bir daire veya tek katlı bir işyeri için VRF çoğu zaman gereğinden büyük bir kurgudur. Bu karşılaştırmayı ayrıntılı örneklerle ele aldığımız VRF mi multi split mi tercih edilmeli yazımız, hangi ölçekte hangi sistemin mantıklı olduğunu netleştirmenize yardımcı olur.

VRF, çok sayıda bağımsız mahalli olan ve bu mahallerin farklı saatlerde farklı ihtiyaçlar gösterdiği binalarda tercih edilir. Bölge sayısı arttıkça ve kullanım profilleri birbirinden ayrıştıkça sistemin avantajı belirginleşir.

Tipik kullanım alanları: ofis katları ve plazalar, oteller, mağazalar, restoranlar, klinikler, okullar ve çok bölgeli büyük konutlar ile villalar. Bu binalarda ortak nokta, tek bir termostatla yönetilemeyecek kadar farklılaşan mahal ihtiyaçlarıdır.

Ofis ve otel projelerinde bölgelendirme, iç ünite yerleşimi ve kontrol senaryosunun nasıl kurgulandığını ofis ve otel için VRF projelendirme yazımızda adım adım anlattık. Karar aşamasındaysanız o yazıyı bu yazının devamı olarak okuyabilirsiniz.

VRF bir raftan alınıp takılan cihaz değil, projeye göre kurgulanan bir sistemdir. Bu yüzden ilk adım her zaman keşiftir: mahal listesi, alanlar, cephe yönleri, kullanım saatleri ve asma tavan durumu netleştikten sonra dış ünite, iç ünite ve aksesuar seçimi yapılır.

Ürün tedarikini, projelendirmeyi, montajı ve devreye almayı Türkiye geneline yapıyoruz: keşif için projenin bulunduğu ile gelir, uygulamayı da kendi ekibimizle tamamlarız. Uygulamayı kendi mekanik tesisat müteahhidinizle yürütmeyi tercih ederseniz ekipmanı tedarik eder, teknik gereklilikleri yazılı olarak paylaşırız. Uygulama süreciyle ilgili ayrıntıları klima montajı sayfamızda bulabilirsiniz.

Projenizi konuşmak için Çamlık Mah. İkbal Cad. Uğurlu Sk. No:35/A, Ümraniye/İstanbul adresindeki showroomumuza uğrayabilir, +90 551 795 3450 numarasından telefon ya da WhatsApp ile yazabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Fiyat bilgisini yalnızca projeye özel teklif olarak paylaşıyoruz. Sık sorulan konular için SSS sayfamıza, diğer yazılar için blog bölümümüze bakabilirsiniz.